ท่อ PVC มีกี่ประเภท เลือกใช้งานยังไงให้ถูก

ท่อ PVC แบ่งตามการใช้งานได้ 3 ประเภทหลัก คือ ท่อสีฟ้า (ท่อน้ำดี ทนแรงดัน มอก.17), ท่อสีเทา (ท่อร้อยสายไฟ) และท่อสีขาว/ครีม (ท่อน้ำทิ้ง ระบายน้ำ ไม่ทนแรงดัน) แต่ละสีออกแบบมาคนละงาน ใช้สลับกันไม่ได้ ต้องเลือกให้ตรงกับงานถึงจะปลอดภัย

ถ้าคุณกำลังจะซ่อมประปา เดินท่อในบ้านใหม่ หรือแค่ไปซื้อท่อที่ร้าน แล้วเจอท่อ PVC หลายสีวางเรียงกันจนงง บทความนี้ช่วยได้ เราจะพาไล่ดูทีละสีว่าท่อ PVC ใช้ทำอะไรบ้าง ทำไมห้ามใช้ผิดประเภท และดูยังไงว่าท่อที่ถืออยู่ได้มาตรฐานจริง

ท่อ PVC คืออะไร ทำไมถึงมีหลายสี

PVC ย่อมาจาก Polyvinyl Chloride เป็นพลาสติกแข็งที่เอามาขึ้นรูปเป็นท่อ ราคาไม่แพง น้ำหนักเบา ทนการกัดกร่อน ไม่เป็นสนิม เลยกลายเป็นท่อยอดฮิตในงานบ้านทั่วไป

ส่วนเรื่องสีไม่ได้มีไว้ให้สวยอย่างเดียว แต่ละสีคือ "รหัส" บอกว่าท่อนั้นทำมาเพื่องานอะไร ผนังหนาบางต่างกัน รับแรงดันได้ไม่เท่ากัน พอเข้าใจตรงนี้ เราจะเลือกไม่พลาด

ประเภทท่อ PVC แยกตามสีและการใช้งาน

1. ท่อ PVC สีฟ้า — ท่อน้ำดี

ท่อสีฟ้าคือท่อที่เจอบ่อยที่สุดในงานประปา ใช้ส่งน้ำประปา น้ำดื่ม น้ำใช้ภายในบ้าน จุดสำคัญคือ ทนแรงดันได้ เพราะน้ำในเส้นท่อมีแรงดันตลอดเวลา

ท่อสีฟ้าอยู่ภายใต้มาตรฐาน มอก.17 และแบ่งเป็นหลาย "ชั้นคุณภาพ" (class) ตามความทนแรงดัน เช่น ชั้น 5, 8.5 และ 13.5 ตัวเลขยิ่งมากยิ่งทนแรงดันได้มาก ผนังท่อก็หนาขึ้น งานเดินท่อเมนหรือปั๊มน้ำมักเลือกชั้นที่หนาหน่อยเพื่อความอุ่นใจ

ถ้าเป็นท่อน้ำดื่มโดยเฉพาะ ปัจจุบันมาตรฐานกำหนดให้เป็นสีฟ้าเพื่อความชัดเจนและปลอดภัยจากสารปนเปื้อน

2. ท่อ PVC สีเทา — ท่อร้อยสายไฟ

ท่อสีเทาไม่ได้ทำมาใส่น้ำ แต่ทำมาเพื่อ ร้อยสายไฟฟ้าและสายสื่อสาร โดยเฉพาะ อยู่ภายใต้มาตรฐาน มอก.216 จุดเด่นคือช่วยป้องกันสายไฟจากความชื้น สัตว์แทะ และการกระแทก อีกทั้งยังช่วยเรื่องความเรียบร้อยเวลาเดินสายลอยหรือฝังผนัง

ท่อสีเทาออกแบบมาให้ดัดโค้งและตัดต่อง่าย แต่ ไม่ได้ออกแบบมารับแรงดันน้ำ ผนังและเนื้อวัสดุคนละสเปกกับท่อน้ำดี

3. ท่อ PVC สีขาว/ครีม — ท่อน้ำทิ้ง

ท่อสีขาวหรือครีมส่วนใหญ่เป็น ท่อน้ำทิ้ง / ท่อระบายน้ำ ใช้กับน้ำที่ไหลด้วยแรงโน้มถ่วง เช่น น้ำทิ้งจากอ่างล้างจาน ท่อระบายน้ำฝน หรือท่อจากชักโครก งานพวกนี้น้ำไม่มีแรงดัน ท่อจึงเน้นเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ ผนังบางกว่า และ ไม่ทนแรงดัน

ข้อควรระวัง: บางยี่ห้อก็มีท่อสีขาวที่ทำมาสำหรับร้อยสายไฟด้วย เพราะฉะนั้นอย่าดูแค่สี ให้อ่านตัวหนังสือที่พิมพ์อยู่บนท่อประกอบเสมอ

ตารางเทียบท่อ PVC แต่ละประเภท

ทำไมห้ามใช้ท่อ PVC ผิดประเภท

หลายคนคิดว่า "ท่อก็คือท่อ สีไหนก็ได้" แต่จริงๆ แล้วใช้ผิดประเภทมีผลตามมา

• เอาท่อร้อยสายไฟ (สีเทา) ไปทำท่อน้ำดี — ท่อไม่ได้ทำมารับแรงดัน พอเปิดน้ำแรงๆ หรือปั๊มทำงาน มีโอกาสท่อแตก ข้อต่อรั่ว น้ำซึมในผนัง กลายเป็นงานซ่อมยาว
• เอาท่อน้ำทิ้ง (สีขาวผนังบาง) ไปทำท่อน้ำดี — เหตุผลเดียวกัน ผนังบางไม่ทนแรงดัน
• เอาท่อน้ำดีไปร้อยสายไฟ — ทำได้ในแง่ความแข็งแรง แต่เปลืองเงินโดยใช่เหตุ เพราะท่อน้ำดีราคาสูงกว่า และไม่ได้ออกแบบเผื่อเรื่องการเดินสาย

สรุปง่ายๆ คือ งานมีแรงดันน้ำ ให้ใช้ท่อสีฟ้าเสมอ ส่วนงานระบายน้ำและร้อยสายไฟ เลือกให้ตรงประเภทจะคุ้มและปลอดภัยกว่า

วิธีดูสัญลักษณ์ มอก. บนท่อ

ท่อ PVC ของแท้จะพิมพ์ข้อมูลไว้บนตัวท่อเป็นแนวยาว ลองก้มดูก่อนซื้อทุกครั้ง จะเห็น

• เครื่องหมาย มอก. พร้อมเลขมาตรฐาน เช่น มอก.17 (ท่อน้ำดี) หรือ มอก.216 (ร้อยสายไฟ)
• ขนาดท่อ เป็นนิ้วหรือมิลลิเมตร
• ชั้นคุณภาพ (class) สำหรับท่อน้ำดี บอกความทนแรงดัน
• ยี่ห้อ เช่น SCG หรือ ตราไทย

ถ้าท่อไม่มีตัวหนังสือพิมพ์อะไรเลย หรือเลือน อ่านไม่ออก ให้ตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน เพราะท่อได้มาตรฐานจะพิมพ์ข้อมูลชัดเจนเสมอ

เลือกท่อ PVC ให้ถูกกับงาน สรุปสั้นๆ

• งานประปา น้ำดี น้ำดื่ม → ท่อสีฟ้า มอก.17 เลือกชั้นคุณภาพให้เหมาะกับแรงดัน
• งานเดินสายไฟ สายสื่อสาร → ท่อสีเทา มอก.216
• งานระบายน้ำ น้ำทิ้ง → ท่อสีขาว/ครีม
• ดูขนาดให้พอดีกับข้อต่อและปริมาณน้ำที่ใช้ อยากรู้ขนาดมาตรฐานแบบละเอียด ดูได้ที่บทความ ตารางขนาดท่อ PVC มาตรฐาน

ถ้างานของคุณเจอน้ำร้อนหรืออยากได้ท่อที่ทนกว่าเดิม PVC อาจไม่ใช่คำตอบเดียว ลองอ่าน ท่อ PPR คืออะไร ต่างจาก PVC ประกอบ และก่อนลงมือต่อท่อ อย่าลืมเลือกกาวให้ถูกชนิดด้วย ดูวิธีที่ เลือกกาวประสานท่อ PVC

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เลือกท่อ PVC ครบทุกสี ครบทุกงาน ที่ Home Tool Center

ไม่ว่าจะเป็นท่อน้ำดี ท่อร้อยสายไฟ หรือท่อน้ำทิ้ง Home Tool Center มีท่อ PVC ของแท้ทั้ง SCG และตราไทย พร้อมข้อต่อและกาวประสานครบจบที่เดียว ราคาจริง ซื่อสัตย์ ประสบการณ์กว่า 30 ปี ให้คำแนะนำได้ว่างานของคุณควรใช้ท่อแบบไหน