สีกันร้อน (สีสะท้อนความร้อน) ทาหลังคา-ผนัง ช่วยลดความร้อนจริงไหม

สีกันร้อนหรือสีสะท้อนความร้อน คือสีที่ผสมสารสะท้อนรังสีจากแสงแดด ทำให้ผิวหลังคาและผนังดูดความร้อนน้อยลง ช่วยลดอุณหภูมิผิวได้จริง โดยเฉพาะบนหลังคาที่โดนแดดเต็ม ๆ แต่ผลที่รู้สึกในห้องขึ้นกับหลายปัจจัย มันช่วยลดร้อนได้ระดับหนึ่ง ไม่ใช่แอร์ และไม่ใช่ฉนวน

สีกันร้อนทำงานยังไง

พื้นฐานง่าย ๆ เลย ผิวสีเข้ม ๆ ดูดแสงแดดแล้วเก็บความร้อนไว้ ลองไปจับหลังคาเมทัลชีทสีเข้มตอนบ่ายดู ร้อนจนแตะไม่ได้ นั่นคือความร้อนที่ค่อย ๆ ไหลลงมาในบ้าน

สีกันร้อนแก้ตรงจุดนี้ ด้วยการ สะท้อนแสงแดดกลับออกไปแทนที่จะดูดเก็บไว้ ในสีมีเม็ดสีและสารพิเศษที่สะท้อนรังสีความร้อน ทั้งช่วงที่ตาเรามองเห็นและช่วงอินฟราเรดที่ทำให้ของร้อน ผิวเลยเก็บความร้อนน้อยลง อุณหภูมิผิวก็ต่ำลงตามไปด้วย

ค่าที่ใช้บอกความสามารถนี้เรียกว่า ค่า TSR (Total Solar Reflectance) หรือค่าการสะท้อนรังสีรวม เป็นเปอร์เซ็นต์ ยิ่งค่าสูงยิ่งสะท้อนได้เยอะ สีขาวหรือสีอ่อนมักได้ค่า TSR สูงกว่าสีเข้มโดยธรรมชาติ ที่น่าสนใจคือสีกันร้อนสีเข้มรุ่นใหม่ ๆ ทำค่า TSR ได้ดีกว่าสีธรรมดาสีเดียวกันพอสมควร เพราะออกแบบเม็ดสีให้สะท้อนอินฟราเรดได้

ทาตรงไหนถึงจะได้ผล

ไม่ใช่ทุกจุดจะได้ผลเท่ากัน หลักคิดคือ ยิ่งจุดนั้นโดนแดดแรงและนาน ยิ่งเห็นผลชัด

หลังคา — ได้ผลชัดสุด

หลังคาคือด่านแรกที่รับแดดเต็ม ๆ ทั้งวัน และเป็นทางที่ความร้อนเข้าบ้านมากที่สุด ทาสีกันร้อนบนหลังคาจึงคุ้มและเห็นผลชัดที่สุด โดยเฉพาะหลังคาเมทัลชีทหรือกระเบื้องที่ไม่มีฝ้าเพดานกันความร้อนอยู่ข้างใต้

ผนังทิศตะวันตกและใต้ — คุ้มรองลงมา

ผนังฝั่งตะวันตกโดนแดดบ่ายที่ร้อนจัดและยาวนาน ทาสีกันร้อนช่วยลดความร้อนสะสมในผนังช่วงบ่ายได้ ส่วนผนังทิศเหนือหรือฝั่งที่มีร่มเงาบังแดดอยู่แล้ว ทาไปก็ได้ผลน้อย ไม่ค่อยคุ้ม

ดาดฟ้า — ได้ทั้งกันร้อนและช่วยเรื่องผิว

ดาดฟ้าปูนโดนแดดทั้งวันเหมือนหลังคา ทาสีกันร้อนช่วยลดอุณหภูมิผิวปูนและห้องชั้นบนสุดได้ แต่ถ้าดาดฟ้ามีปัญหารั่วซึมด้วย ต้องแยกเรื่อง สีกันร้อนไม่ใช่สีกันซึม อันนี้คนละหน้าที่กัน

ตารางเทียบ ทาจุดไหนได้ผลแค่ไหน

ช่วยลดอุณหภูมิได้จริงแค่ไหน

ตรงนี้ต้องพูดกันตามจริง ไม่งั้นซื้อไปแล้วผิดหวัง

สิ่งที่สีกันร้อนทำได้ชัดเจนคือ ลดอุณหภูมิที่ผิวหลังคาหรือผนัง เพราะสะท้อนแดดออกไปโดยตรง ผิวที่เคยร้อนจัดจะเย็นลงอย่างสัมผัสได้ ตรงนี้แทบทุกคนที่ทาจะรู้สึกได้

แต่ อุณหภูมิในห้องจะลดลงกี่องศา อันนี้ตอบเป๊ะ ๆ ไม่ได้ เพราะขึ้นกับหลายอย่าง ทั้งบ้านมีฝ้าเพดานหรือฉนวนอยู่แล้วไหม ช่องระบายอากาศดีแค่ไหน กระจกหน้าต่างรับแดดเยอะไหม โดยทั่วไปที่พอเห็นภาพคือช่วยให้ห้องไม่ร้อนอบเท่าเดิม ชั้นบนสุดหรือห้องใต้หลังคารู้สึกต่างชัดกว่าชั้นล่าง

พูดง่าย ๆ คือ อย่าคาดหวังว่าทาแล้วห้องเย็นเหมือนเปิดแอร์ มันช่วยลดภาระความร้อนที่เข้าบ้าน ทำให้แอร์ทำงานเบาลง ค่าไฟอาจลดลงบ้าง แต่ไม่ใช่ตัวแทนแอร์หรือฉนวน คิดว่าเป็นตัวช่วยลดร้อน ไม่ใช่ตัวจบเรื่องร้อนทั้งหมด

เลือกสีกันร้อนยังไง

เดินเข้าร้านแล้วมีให้เลือกหลายแบบ ดูจุดเหล่านี้จะเลือกได้ตรงกว่า

• ดูว่าใช้กับหลังคาหรือผนัง — สูตรทาหลังคา (โดยเฉพาะเมทัลชีท) กับสูตรทาผนังภายนอกออกแบบมาต่างกัน เลือกให้ตรงพื้นผิว
• ดูค่าการสะท้อนความร้อน (TSR) — ถ้าฉลากหรือข้อมูลรุ่นระบุค่า TSR ยิ่งสูงยิ่งสะท้อนดี เทียบรุ่นในสีโทนใกล้กัน
• เลือกโทนสีอ่อนถ้าเน้นกันร้อน — สีอ่อนสะท้อนได้ดีกว่าโดยธรรมชาติ แต่ถ้าชอบสีเข้ม เลือกรุ่นกันร้อนสีเข้มที่ทำค่าสะท้อนไว้สูงกว่าสีธรรมดา
• ดูเรื่องกันเชื้อรา ตะไคร่ และทน UV — เพราะทาที่โดนแดดโดนฝนตลอด ถ้าผิวสกปรกดำคล้ำเร็ว ค่าสะท้อนก็ลดลงตาม

ส่วนคำถามยอดฮิต "สีกันร้อนยี่ห้อไหนดี" — เอาจริงเลือกให้ตรงพื้นผิวและมีค่าสะท้อนดีสำคัญกว่ายี่ห้อ แนะนำเลือกแบรนด์ที่เชื่อถือได้ หาซื้อทาซ่อมเสริมได้ง่าย อย่าง TOA ที่ร้านมีให้เลือกและปรึกษาได้

ทาเองได้ไหม

ทาผนังภายนอกเองได้ ถ้าคุ้นกับการทาสีบ้านอยู่แล้ว ขั้นตอนคล้ายทาสีภายนอกทั่วไป — เตรียมผิวให้สะอาดแห้ง ทารองพื้นถ้าจำเป็น แล้วทาทับให้ครบเที่ยวตามฉลาก ยิ่งเตรียมผิวดี ยิ่งเกาะทน

ส่วน ทาบนหลังคา ต้องคิดเรื่องความปลอดภัยเป็นหลัก หลังคาสูง ลาดชัน ลื่น เสี่ยงพลัดตก งานบนที่สูงแบบนี้ถ้าไม่ชำนาญและไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน ควรจ้างช่างที่มีประสบการณ์ ปลอดภัยกว่าเยอะ

ไม่ว่าทาเองหรือจ้าง หัวใจเหมือนกันคือ ทาให้ครบความหนาตามอัตราที่ฉลากกำหนด ทาบางเกินไปฟิล์มไม่ถึง ค่าสะท้อนก็ไม่ได้ตามที่ควร

ข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนซื้อ

จะได้ไม่คาดหวังผิด สีกันร้อนมีข้อจำกัดที่ต้องเข้าใจ

• ไม่ใช่ฉนวนกันความร้อน — ฉนวนทำหน้าที่กันไม่ให้ความร้อนไหลผ่าน ส่วนสีกันร้อนแค่สะท้อนแดดที่ผิว คนละกลไกกัน ถ้าอยากกันร้อนเต็มที่ ใช้คู่กับฉนวนใต้หลังคาหรือฝ้าจะได้ผลกว่าทาสีอย่างเดียว
• ผลลดในห้องขึ้นกับบ้านแต่ละหลัง — บ้านที่มีฝ้า มีฉนวน มีช่องลมดีอยู่แล้ว จะรู้สึกต่างน้อยกว่าบ้านที่หลังคาเปลือย ๆ
• ค่าสะท้อนลดลงเมื่อผิวสกปรก — ฝุ่น ตะไคร่ คราบดำเกาะนาน ๆ ทำให้สะท้อนได้น้อยลง ต้องล้างทำความสะอาดเป็นระยะ
• ไม่ได้กันซึม — ถ้าหลังคาหรือดาดฟ้ารั่ว ต้องแก้กันซึมแยกต่างหาก อย่าเข้าใจว่าทาสีกันร้อนแล้วกันรั่วไปด้วย

สรุป คุ้มไหม

คุ้ม ถ้าเข้าใจว่ามันช่วยอะไร สีกันร้อนช่วยลดอุณหภูมิผิวหลังคาและผนังที่โดนแดดจัดได้จริง ทำให้บ้านไม่อบเท่าเดิมและช่วยให้แอร์ทำงานเบาลง จุดที่คุ้มสุดคือหลังคาและผนังทิศตะวันตก

แต่ถ้าคาดหวังให้ทาแล้วเย็นเหมือนติดแอร์ หรือคิดว่าเป็นฉนวน อันนี้จะผิดหวัง มองมันเป็น ตัวช่วยลดร้อนที่ลงทุนไม่มากเทียบกับติดฉนวนทั้งหลัง และจะได้ผลดีที่สุดเมื่อใช้ร่วมกับการระบายอากาศและฉนวนที่มีอยู่

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)